System HACCP określa najważniejsze zasady bezpieczeństwa żywności. Jest więc niezwykle ważny w każdej działalności gastronomicznej – restauracji, firmie cateringowej, przetwórni, kawiarni czy też hurtowni. Każde uchybienie w tym zakresie oznacza zagrożenie dla Twoich gości, a dla Ciebie – ryzyko konsekwencji prawnych. Poznaj zasady HACCP i dowiedz się, jak je stosować w praktyce.
HACCP – co to jest?
HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Points) to system analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli. Jego celem jest identyfikowanie i eliminowanie potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa żywności. W praktyce oznacza to stałe monitorowanie procesów związanych z magazynowaniem, obróbką i podawaniem żywności. Dzięki temu można skutecznie zapobiegać skażeniom biologicznym, chemicznym i fizycznym.
Znaczenie systemu HACCP trudno przecenić. Jest to skuteczne, konkretne narzędzie chroniące zdrowie klientów i reputację lokalu gastronomicznego. Jego przestrzeganie jest obowiązkowe, a zasady HACCP stanowią podstawę dopuszczenia do działalności gastronomicznej.
Kto musi wdrożyć system HACCP?
Obowiązek stosowania systemu HACCP dotyczy przedsiębiorstw działających w branży spożywczej i gastronomicznej, takich jak:
- restauracje,
- bary,
- kawiarnie,
- firmy cateringowe,
- piekarnie,
- cukiernie,
- stołówki szkolne i pracownicze,
- zakłady produkcji i przetwórstwa żywności,
- hurtownie i sklepy spożywcze.
Niezależnie od wielkości działalności przedsiębiorca odpowiada za bezpieczeństwo oferowanych produktów. HACCP w gastronomii jest standardem i obowiązkiem, pod który musi być podporządkowana cała działalność.
7 zasad HACCP – fundament bezpieczeństwa żywności
Podstawą funkcjonowania systemu jest 7 zasad HACCP, które tworzą sprawdzony model zarządzania bezpieczeństwem żywności. Każde przedsiębiorstwo działające w branży gastronomicznej musi ich restrykcyjnie przestrzegać.
1. Analiza zagrożeń
Pierwszym krokiem jest identyfikacja wszystkich zagrożeń mogących pojawić się na etapie produkcji i dystrybucji żywności. Analiza zagrożeń musi uwzględniać wszelkie czynniki, które mogą prowadzić do powstawania zanieczyszczeń biologicznych, chemicznych i fizycznych. Chodzi tu m.in. o obecność bakterii, alergeny, toksyczne substancje czy ciała obce (np. szkło czy metal).
2. Wyznaczenie krytycznych punktów kontroli (CCP)
Następnie należy określić miejsca, w których można skutecznie kontrolować zagrożenia – Krytyczne Punkty Kontroli HACCP, czyli CCP (ang. Critical Control Points). To momenty w procesie produkcyjnym, w którym żywność jest szczególnie narażona na zagrożenia i które wymagają szczególnej kontroli.
3. Ustalenie limitów krytycznych
Każdy punkt kontroli powinien mieć jasno określone parametry (np. czas, temperatura, pH) – limity, które określają akceptowalny poziom w celu zapobiegania zagrożeniom.
4. Wyznaczenie procedur monitorowania CCP
W ramach procedur monitorowania Krytycznych Punktów Kontroli należy opracować szczegółowe instrukcje dotyczące monitorowania i rejestrowania określonych kryteriów. Obejmuje to m.in. ustalenie osoby odpowiedzialnej za nadzór, używanych narzędzi oraz częstotliwości przeprowadzanych kontroli.
5. Opracowanie działań korygujących
Jeżeli monitoring wykaże nieprawidłowości, konieczne jest szybkie działanie. Ważne jest zatem opracowanie procedur mających korygować procesy w celu ich przywrócenia na właściwe tory – tak aby spełniały normy. Ten punkt obejmuje również procedury postępowania z potencjalnie niebezpiecznymi produktami, aby nie trafiły do klientów.
6. Weryfikacja systemu
Regularnie należy sprawdzać, czy procedury działają skutecznie, a Krytyczne Punkty Kontrolne zostały prawidłowo określone. Często wraz z rozwojem działalności i nowymi procesami (np. zmiana menu w lokalu) należy odpowiednio dostosować procedury HACCP. Weryfikacja systemu może się odbywać np. za pomocą audytów wewnętrznych czy kontroli procesów technologicznych.
7. Dokumentacja i prowadzenie zapisów
Ostatnia zasada HACCP wymaga tworzenia oraz przechowywania dokumentacji potwierdzającej prawidłowe funkcjonowanie systemu. Te dokumenty są niezbędne podczas kontroli organów nadzorczych.
HACCP w gastronomii – jak prawidłowo wdrożyć zasady?
Wdrożenie HACCP w gastronomii wymaga dokładnej analizy realizowanych procesów i każdego etapu pracy. Głównym dokumentem systemu jest księga HACCP, która stanowi dowód na to, że Twoja firma spełnia wymogi bezpieczeństwa żywności. W praktyce możesz ją przygotować samodzielnie lub zlecić to zewnętrznej firmie, co generuje dodatkowe koszty.
Niezależnie od wybranej drogi, wiedza na temat systemu HACCP jest niezbędna – zarówno wśród właścicieli firmy, jak i jej pracowników. Nawet najlepiej opracowana dokumentacja nie spełni bowiem swojej funkcji, jeśli personel nie będzie wiedział, jak stosować się do jej zapisów. Niezwykle pomocne w tym zakresie może się okazać szkolenie HACCP – to sposób na przyswojenie wszystkich ważnych informacji podanych w przystępnej formie.
Kurs HACCP online pomoże Ci w wygodny sposób dowiedzieć się, na co zwracać uwagę i jak poprawnie wdrożyć system w swojej firmie działającej w gastronomii. To niezbędna wiedza przedstawiona od podstaw i z myślą o praktycznym stosowaniu na co dzień. Dobrze przeprowadzone szkolenie HACCP zwiększa bezpieczeństwo żywności serwowanej klientom oraz pozwala uniknąć błędów mogących skutkować karami.


